بازار برنج، قربانی آمار و احتکار

از زمانی که بازار برنج با تنش مواجه شد، احتکار به عنوان یکی از عوامل موثر در نابسامانی این بازار معرفی شد اما متولیان بازار برنج و حتی مسئولان این موضع را رد کردند تا اینکه رئیس قوه قضائیه پرده از موضوعات مرتبط با احتکار برداشت و روند ماجرا تغییر کرد.

به گزارش همشهری آنلاین، محمدحسین کشاورزی کارشناس کشاورزی با اشاره به حواشی بازار برنج و نقش احتکار در تنش قیمتی گفت: بازار برنج در ماه‌های گذشته به یکی از کانون‌های تنش در اقتصاد معیشتی کشور تبدیل شده است؛ کالایی که ستون اصلی سبد غذایی بخش وسیعی از خانوارهاست، اکنون زیر فشار سوءمدیریت، نبود داده‌های شفاف و احتکار، به کالایی پرنوسان و نگران‌کننده تبدیل شده است.

وی در گفت و گو با همشهری ادامه داد: مشکل از آنجایی آغاز می‌شود که برآوردهای رسمی از میزان تولید، با واقعیت‌های میدانی فاصله زیادی داشته است. درحالی‌که برخی آمارهای دولتی از تولید ۲.۵ تا ۲.۸میلیون تن برنج در سال گذشته خبر می‌دادند اما بسیاری از کارشناسان و فعالان بازار معتقد بودند که تولید واقعی حدود ۱.۷میلیون تن بوده است؛ کاهش قابل‌توجهی که نتیجه کاهش سطح زیرکشت در استان‌های شمالی، محدودیت‌های منابع آبی و هزینه‌های بالای تولید است.

وی ادامه داد: این اختلاف آماری، صرفا یک اختلاف عددی نیست. وقتی دولت به داده‌های خوش‌بینانه استناد می‌کند، نه واردات را به ‌موقع تنظیم می‌کند و نه برای ذخایر استراتژیک تصمیم درستی می‌گیرد و نه بازار را تحت کنترل می‌گیرد. در نتیجه، در مقاطع حساس، عرضه واقعی با تقاضای بازار هم‌خوانی ندارد و این ناهماهنگی، در نهایت به شکل جهش قیمت برنج، خود را در سفره مردم نشان می‌دهد.

این کارشناس کشاورزی تصریح کرد: در این آشفتگی آماری، زمینه برای احتکار فراهم می‌شود. این در حالی است که دیروز(۱۳ مرداد ۱۴۰۴) آقای محسنی‌اژه‌ای، رئیس قوه‌قضاییه به صراحت اعلام کرد که یک شرکت خاص، مقدار زیادی برنج ایرانی را خارج از سامانه رسمی انبارداری، نگهداری و از عرضه آن خودداری کرده است. این مسئله که با تشکیل پرونده قضایی نیز همراه بوده، فقط یک مصداق از پدیده‌ احتکار در غیاب نظارت مؤثر و زیر سایه ضعف شفافیت است.

از سوی دیگر، نبود هماهنگی نهادی میان وزارت جهادکشاورزی، وزارت صمت، سازمان تعزیرات و سایر نهادهای درگیر، عملا نظارت مؤثر بر بازار را مختل کرده است. سامانه جامع انبارها کارکرد شفافی ندارد؛ آمار واردات با تأخیر منتشر می‌شود و حتی برنج‌های وارداتی نیز در بخش‌هایی از زنجیره توزیع، بدون پاسخگویی در قیمت‌گذاری، سر از بازار آزاد درمی‌آورند.

کشاورزی افزود: مسئله اساسی این است که سیاستگذار هنوز با بحران بازار برنج، نه به‌عنوان یک پدیده اقتصادی، بلکه به‌عنوان یک موضوع آماری و موردی برخورد می‌کند. درحالی‌که برنج نه‌تنها از نظر اقتصادی، بلکه از نظر اجتماعی نیز اهمیت بالایی دارد؛ چراکه شوک قیمتی در این کالا مستقیما بر امنیت غذایی خانوار تأثیر می‌گذارد.

وی با بیان اینکه وزارت جهادکشاورزی که متولی تامین امنیت غذایی کشور است، باید نسبت به بازار کالاهای اساسی نظیر برنج اهتمام ویژه‌ای داشته باشد، ادامه داد: از همین‌رو برای خروج از این وضعیت، چند اقدام فوری و بنیادی ضروری است. در وهله اول، بازنگری در آمار تولید و طراحی یک سامانه جامع و بی‌واسطه برای ثبت و انتشار اطلاعات تولید داخلی با مشارکت تشکل‌های صنفی و کشاورزان باید در دستورکار قرار گیرد و چه‌بسا عملیاتی شود. همچنین لازم است سامانه جامع انبارها با ضمانت قانونی برای ثبت اجباری همه موجودی‌ها و امکان رصد عمومی توسط نهادهای نظارتی تکمیل و شفاف‌سازی شود.

به گفته این کارشناس بخش کشاورزی، تدوین سیاست وارداتی نیز باید متکی بر واقعیت بازار باشد و به پیش‌بینی‌های بی‌پایه و اساس توجهی نشود. در واقع واردات باید متناسب با کسری واقعی و بدون آسیب به تولید داخلی برنامه‌ریزی شود.

وی گفت: همچنین لازم است تا اختیارات نظارتی و پاسخگویی سریع دستگاه‌های ذیربط در برخورد با احتکار و عرضه غیررسمی افزایش یابد؛ برخوردهایی که صرفا پس از ایجاد مسئله آغاز می‌شوند، بازدارندگی لازم را ندارند.

کشاورزی ادامه داد: با اهتمام نسبت به موارد مذکور، باید توجه داشت که وضعیت کنونی بازار برنج، آزمونی برای نظام تصمیم‌گیری کشور است. اگر این وضعیت بدون پاسخ روشن و راهبردی ادامه یابد، بی‌اعتمادی عمومی، احتکار بیشتر و فشار مضاعف بر مصرف‌کننده، به روندی مزمن بدل خواهد شد.

وی با اشاره به اینکه سیاستگذاران باید مسئولانه و شفاف، بحران را به رسمیت بشناسند و با هماهنگی نهادی، راه‌حلی عملی و قابل اجرا برای آن ارائه دهند، تاکید کرد: همچنین از قوه قضاییه انتظار می‌رود، پرونده احتکار برنج را که اکنون نیز از سوی رئیس قوه اعلام شده، به سرانجام برساند و نتیجه آن را به‌صورت شفاف در اختیار عموم قرار دهد.

کد خبر 968765 منبع: روزنامه همشهری

• علت گرانی قیمت برنج در بازار؛ برنج در روزهای آینده ارزان می شود؟

• پشت پرده گرانی برنج ؛ چگونه قیمت برنج بالا رفت؟

• برنج در گردونه گرانی | روند افزایشی قیمت برنج را ببینید

• بازار برنج، قربانی آمار و احتکار

• تحت هیچ شرایطی دسترسی فیزیکی به تأسیسات هسته‌ای ایران به هیچ‌یک از نهادهای بین‌المللی داده نخواهد شد

• تصمیم خانواده‌های اسرای صهیونیست برای سفر دریایی به غزه

• تحرکات ناگهانی در پایگاه آمریکایی «عین الاسد» | پهپادها برخاستند، نیروها مستقر شدند

• هادی چوپان : ای لشکر صاحب زمان آماده باش + فیلم

• پایان کار یاغی در پرسپولیس | هافبک سرخ‌پوشان، استقلالی می‌شود؟

• تصاویر صف طولانی افغان‌ها برای بازگشت به ایران | ازدحام جمعیت جلوی سفارت ایران را ببینید + فیلم

• گفته بودند ایران ظرف یکی‌دو روز آینده کارش تمام است! | یک مقام خبیث آمریکایی گفته بود که ما به ژن ایرانی بدبین هستیم

• گفته بودند ایران ظرف یکی‌دو روز آینده کارش تمام است! | یک مقام خبیث آمریکایی گفته بود که ما به ژن ایرانی بدبین هستیم

• طارمی توافق کرد | تیم جدید و غیرمنتظره مهاجم تیم ملی انتخاب شد

• پاسخ نظامی مسکو به دستور ترامپ برای استقرار دو زیردریایی هسته‌ای در نزدیکی روسیه

• آیا تهدید خلبانان اسرائیل راهگشاست؟ ؛ موش‌های پرنده زیر ذرّه‌بین | ابعاد زلزله‌ای به نام افشای مشخصات خلبان‌های صهیونیست

• طارمی یک قدم تا پیوستن به تیم سولسشر

• هادی چوپان : ای لشکر صاحب زمان آماده باش + فیلم

• فوری؛ تعطیلی تهران در این روز از هفته اعلام شد

• نحوه نگهداری از باتری خودرو در تابستان

• لحظه هولناک قطع شدن برق تله کابین نمک آبرود + ویدئو

• ۲ مدیر دولتی برکنار شدند

• پشت پرده گرانی برنج ؛ چگونه قیمت برنج بالا رفت؟

• قیمت برنج پایین می آید؟ | علت نابسامانی بازار برنج در ماه‌های اخیر

• برنج پاکستانی در کیسه ایرانی ؛ تقلب در بازار برنج با افزایش قیمت‌ ها

• عوامل موثر در گرانی برنج ایرانی شناسایی شد؛ وعده کاهش قیمت تا دو هفته آینده