در ژانویه ۲۰۲۳، فوران یک گل افشان در سواحل آذربایجان، جزیرهای موقتی را بهوجود آورد که تا پایان ۲۰۲۴ تقریباً بهطور کامل ناپدید شد.
به گزارش همشهری آنلاین، تصاویر ماهوارهای ثبتشده بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ نشان میدهند که چگونه در پی فوران گِلفشان در بستر دریای خزر، یک جزیره شکل گرفت و ظرف کمتر از یک سال بهطور کامل از میان رفت.
توده خشکی زودگذر، اواخر ژانویه ۲۰۲۳ بر فراز آتشفشان زیرآبی «کومانی بانک» واقع در ۲۴ کیلومتری سواحل شرقی آذربایجان، ظاهر شد. براساس گزارش رصدخانه زمین ناسا، این جزیره تا ۴ فوریه کامل شد و قطر آن به حدود ۴۰۰ متر رسید. گرچه، ساختار جزیره ناپایدار بود. آخرین تصاویر ماهوارهای که دسامبر ۲۰۲۴ ثبت شدند، نشان میدهند که جزیره تقریباً بهطور کامل از سطح آب ناپدید شده است.
به گزارش لایوساینس، کومانی بانک از زمان کشف در سال ۱۸۶۱ تاکنون هشت بار فوران کرده و هر فوران چند روز بیشتر دوام نداشته است؛ اما تقریباً در تمامی آنها تودههایی موقتی از خشکی بر سطح دریا شکل گرفتهاند. بزرگترین فوران ثبتشده در سال ۱۹۵۰ به پیدایش جزیرهای به قطر ۷۰۰ متر و ارتفاع ۶ متر از سطح دریا منجر شد.
گلفشانها برخلاف آتشفشانهای کلاسیک، گدازه و خاکستر پرتاب نمیکنند، بلکه ترکیبی داغ از گل، آب و گازهای طبیعی را به سطح زمین میفرستند. این پدیدهها معمولاً شدت و قدرت تخریبی پایینتری دارند؛ اما میتوانند حامل مقادیر بالایی از گاز طبیعی تحت فشار باشند. جرقه ناشی از برخورد ذرات سنگ یا گازهای داغ میتواند به انفجارهای آتشین منجر شود.
در سال ۲۰۲۱، فوران در یکی از گلفشانهای نزدیک به کومانی بانک به شکلگیری ستونی عظیم از شعلههای آتش برفراز سطح آب دریای خزر منجر شد و این رویداد در تصاویر ماهوارهای نیز بهوضوح قابل مشاهده بود.
در ژانویه ۲۰۲۳، جزیرهای موقتی بر فراز گلفشان زیرآبی در سواحل آذربایجان شکل گرفت، اما تا پایان سال ۲۰۲۴ تقریباً بهطور کامل از بین رفت.
جمهوری آذربایجان میزبان بیش از ۳۰۰ گلفشان در خشکی و بستر دریا است که یکی از بالاترین تراکمها در جهان به شمار میرود. موقعیت زمینساختی این کشور در محل برخورد صفحات تکتونیکی اوراسیا و عربستان، دلیل اصلی فعالیت بالای زمینگرمایی در این منطقه است.
پدیدههای مشابه در دیگر نقاط جهان
پیدایش جزایر موقتی ناشی از فورانهای آتشفشانی، منحصر به دریای خزر نیست. در سال ۲۰۱۵، جزیرهای به مساحت ۱٫۹ کیلومتر مربع در اقیانوس آرام جنوبی، در اثر فوران آتشفشان زیرآبی هونگا تونگا-هونگا هائاپائی در تونگا شکل گرفت. این جزیره تا سال ۲۰۲۲ باقی ماند و سپس در پی یکی از شدیدترین فورانهای ثبتشده، بهطور کامل نابود شد. بررسیهای بعدی نشان داد که این انفجار احتمالا گونههایی از میکروبها را که بهصورت انحصاری در آن زیستگاه تکامل یافته بودند، از بین برد.
در اکتبر ۲۰۲۳، فوران شدیدی در نزدیکی سواحل جزیره ایوو جیما ژاپن به شکلگیری توده خشکی موقتی منجر شد که نیئیجیما یا جزیره جدید نام گرفت. این جزیره به عرض حدود ۱۰۰ متر و ارتفاع ۲۰ متر رسید و بهوضوح از فضا قابل مشاهده بود. اما در مارس ۲۰۲۴، تصاویر پهپادی نشان داد که با وجود تداوم نشانههای فعالیت آتشفشانی، جزیره بهسرعت در حال فرو رفتن در دریا است.
منبع: عصر ایران
کد خبر 967624
-
دو جبهه آتش در شمال و جنوب کشور | بالگردهای سپاه به پرواز در آمدند
-
رکورد گرمای هوا در مرداد شکسته شد | ۳ استان در صدر ناهنجارترین گرمای هوا
-
موج جدید گرمای بیسابقه در راه ایران؛ سناریوی پنجروزه هوا برای تابستان ! | رگبار باران در ۳ استان
-
جزیره شبح دریای خزر بهطور کامل ناپدید شد
-
شوک به پروژه آمریکا؛ نقشه ترامپ درباره ایران نقش بر آب شد
-
آمادهباش کنسولگریهای ایران در این کشور
-
با ادامه این شرایط تنها ۷۵روز آب داریم!
-
تصاویر واضح سرقت مسلحانه از مغازه فروش سکه در تجریش + ویدئو همراه با صدا
-
دو جبهه آتش در شمال و جنوب کشور | بالگردهای سپاه به پرواز در آمدند
-
کره شمالی: دو کشور برای جنگ هستهای آماده میشوند
-
امیداریم اقدامات خوب ادامه دار باشد+ فیلم
-
لحظه کمین و فرار جالب نیروهای حماس به تونل + ویدئو | هدف آنها چه بود؟ | عملیاتی که میتوانست هزینه سنگینی برای اسرائیل داشته باشد
-
دو جبهه آتش در شمال و جنوب کشور | بالگردهای سپاه به پرواز در آمدند
-
صحنه سقوط هولناک سانتافه در گیلان + فیلم
-
آماده گفتوگوی فوری با ایران هستیم ؛ توپ در زمین ایران است! | واکنش آمریکا به اظهارات عراقچی | پشت صحنه پاس کاری آمریکا!
-
ادعاهای جدید دونالد ترامپ درباره ایران
-
جزئیات تازه از شاهکار موشکی ایران در روز سوم جنگ | اعتراف اسرائیل به اصابت حداقل ۶۵درصد موشکهای ایران | کشتههای صهیونیستها چند صد نفر است
-
انواع هپاتیت را بشناسید ؛ از علائم تا راههای پیشگیری و درمان
-
برای نخستین بار مطرح شد؛ جزئیات برنامه ۴ مرحلهای اسرائیل در تهاجم به ایران
-
از زندان تا تالار مشاهیر جهان ؛ قهرمان اسطورهای بوکس درگذشت + عکس
-
اگر قرار بود اموال را پس بدهیم آنها را سرقت نمی کردیم! | اجرای حکم شرعی برای ۳ دزد حرفهای | ماجرای سرقت در ۴ استان کشور