سران کشورهای عرب حوزه خلیج فارس در حالی روز سهشنبه در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک با رئیسجمهور آمریکا دیدار میکنند که همزمان با تصمیمگیری سرنوشتساز کاخ سفید برای تشدید حملات یا توقف جنگ، میان دو کابوس بزرگ گرفتار شدهاند: هراس از گسترش دامنه نبرد با ایران و همزمان نگرانی عمیق از کاهش حضور نظامی و فروریختن چتر حمایتی واشنگتن.
به گزارش خبرآنلاین، شبکه خبری سیانان گزارش داد متحدان عرب واشنگتن در شرایطی راهی نیویورک شدهاند که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در حال سنجش گزینه ادعایی «نابودی کامل» علیه تهران است.
کشورهای عربی پیش از این در اوایل ماه اوت موفق شده بودند با وساطتهای فشرده، ترامپ را از آغاز یک عملیات نظامی تمامعیار منصرف کنند، چرا که معتقد بودند دستیابی به توافق با تهران در دسترس است؛ اما با گذشت بیش از یک ماه، هیچ توافقی حاصل نشده، بهای انرژی در بازارهای جهانی سر به فلک کشیده و انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا نیز به سرعت نزدیک میشود.
ترامپ پنجشنبه گذشته در گفتوگو با پایگاه آکسیوس تصریح کرد که با «تصمیم بسیار بزرگی» پیرامون جنگ روبهرو است و میخواهد ارزیابی سران منطقه را بیواسطه بشنود. چالش بنیادین این رهبران ارائه راهکاری به کاخ سفید است که بدون کشاندن پای آنان به یک جنگ ویرانگر، زیرساختهای حیاتیشان را از حملات متقابل مصون نگه دارد.
دنی سیترینوویچ، پژوهشگر موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS) این رویداد را حساس توصیف کرده و نوشت: «دیدار برنامهریزیشده ترامپ با سران خلیج فارس میتواند یکی از مهمترین نشستهای دیپلماتیک در این مرحله از درگیری باشد؛ پرسش کلیدی برای واشنگتن این است که آنها گزینه تشدید درگیریها را ترجیح میدهند یا مسیر خروج دیپلماتیک را؟»
هراس از موشکهای تهران و محدودیتهای تسلیحاتی پنتاگون
دیدار نیویورک در شرایطی انجام میپذیرد که عربستان سعودی با جدیترین تهدید امنیتی خود از زمان جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ مواجه شده است.
با انسداد تنگه هرمز و تشدید حملات پهپادی و موشکی همپیمانان تهران از مبدا یمن و عراق علیه بنادر و خط لوله انتقال نفت شرق به غرب پادشاهی، ریاض عملاً در دو جبهه محاصره شده و کشورهای قطر، بحرین و کویت نیز با فلج شدن مسیرهای تجاری دریایی روبهرو هستند.
اگر ایالات متحده وارد فاز تشدید نظامی شود، کشورهای عربی بار دیگر در خط مقدم ضربات تلافیجویانه ایران قرار خواهند گرفت؛ هزینهای که توان تحمل آن را ندارند. در این میان، امارات متحده عربی مسیر تماسهای مستقیم با تهران را تقویت کرده و انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس کشور امارات بر ضرورت ورق زدن صفحه تنش تاکید کرده، هرچند یادآور شده بازسازی اعتماد دههها زمان میبرد.
در سوی مقابل، دست ترامپ نیز برای عملیاتی کردن بلوفهایش چندان باز نیست؛ زرادخانههای موشکی و سامانههای پدافندی ارتش آمریکا به شدت فرسوده و تهی شده و تشدید یک جنگ نامحبوب در آستانه انتخابات حساس نوامبر، میتواند موقعیت جمهوریخواهان را در کنگره متلاشی کند.
بدر السیف، استاد تاریخ در دانشگاه کویت به سیانان گفت: رهبران عرب تنها در صورتی موفق به اقناع ترامپ خواهند شد که «با صدایی کاملاً واحد» سخن بگویند و «مطالبات بسیار دقیق و تدوین شده» روی میز بگذارند.
فروپاشی نظم امنیتی سهدههای و فرسایش پایگاههای پنتاگون
فراتر از ابعاد فوری جنگ، پایتختهای عربی با کابوس بلندمدتتری دستبهگریبان هستند: تصمیم پنتاگون برای کاهش حضور نظامی در منطقه.
منابع آگاه فاش ساختهاند که مقامات ارشد وزارت دفاع آمریکا در جلسات محرمانه اعلام کردهاند قصد دارند شمار نیروهای مستقر در چندین کشور خلیج فارس را با هدف واگذاری بار دفاعی به خود شرکای منطقهای کاهش دهند. برای این کشورها، حتی طرح ایده خروج نظامیان آمریکایی در گرماگرم جنگ، به معنای واگذاری پیروزی به تهران و رها شدن در برابر تهدیدات است.
یک مقام آگاه سعودی به سیانان گفت: «این اصلاً زمان مناسبی برای طرح چنین مسائلی نیست و شورای همکاری با تمام قوا میکوشد جبههای متحد به نمایش بگذارد.»
این در حالی است که ترامپ پیشتر استقرار این حجم از نیروها را زیر سوال برده بود. مقامات ایرانی نیز پایگاههای آمریکا را به جای تضمین امنیت، کانون ناامنی منطقه دانستهاند؛ موضوعی که نشان میدهد پایگاههای آمریکایی نه تنها کارکرد بازدارنده نداشته، بلکه به هدفی در دسترس برای موشکها تبدیل شدهاند.
بدر السیف در تشریح این تحول بنیادین تاکید کرد: «ما سه دهه تحت نظمی به رهبری ایالات متحده زندگی کردیم، اما آن دوران دیگر به سر آمده است؛ این به معنای حذف کامل واشنگتن نیست، اما حاکی از شکلگیری رابطه متفاوتی میان آمریکا و کشورهای عربی است.»
بنسلمان در انتظار معجزه؛ رد درخواست حمله به یمن توسط ترامپ
شکنندگی این پیوند امنیتی در جریان درخواست اخیر ریاض آشکار شد.
هنگامی که حملات انصارالله یمن تاسیسات نفتی عربستان را هدف قرار داد و تنگه بابالمندب را بست، محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان سعودی شخصاً از رئیسجمهور آمریکا تقاضا کرد مواضع حوثیها را بمباران کند؛ اما ترامپ این درخواست را به طور قاطع رد کرد.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که واشنگتن اخیراً با فروش جنگندههای اف-۳۵ به ریاض موافقت کرده و تنها به ارائه اطلاعات شناسایی بسنده نموده است. این تجربه نشان داد اتکای انحصاری به واشنگتن ریسکهای راهبردی غیرقابل مهاری در پی دارد.
سیانان مینویسد سران عرب به جای رویاپردازی درباره یک پیمان صلح همهجانبه، باید بر راهحلهای ملموس تمرکز کنند؛ نظیر برقراری آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز در ازای گشایشهای محدود برای فروش نفت ایران و دسترسی به کالاها، تا مانع از آن شوند که این جنگ فرسایشی به «هنجار جدید خلیج فارس» تبدیل گردد.
با این حال، حتی چنین معامله محدودی نیز بسیار دور از دسترس به نظر میرسد.
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر به عنوان یکی از میانجیهای اصلی بحران، در نشستی در ابوظبی با اشاره به تابآوری تهران در یک جنگ طولانیمدت تاکید کرد هیچ چشمانداز روشنی برای پذیرش آتشبس میان دو طرف وجود ندارد و با لحنی کنایهآمیز گفت: «نتیجه مطلوب دو طرف در این جنگ چیست؟ اگر کسی بتواند پاسخ این پرسش را بدهد، حاضرم یک میلیون دلار از جیب خودم به او پاداش بدهم.»
۴۲/۴۲
کد مطلب 2278099
-
سران خلیج فارس برای تشویق به جنگ با ترامپ ملاقات میکنند یا برای صلح؟ / سیانان: کشورهای عربی از ادامه درگیری نگرانند و هم از عقبنشینی آمریکا
-
کیودو: طرح جدید ایران برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز به آمریکا ارائه شد / پیشنهاد جدید ایران به تایید رهبر و شورای عالی امنیت ملی رسیده است
-
چرا نیروهای یمنی از سواحل به سمت بلندیها رفتند؟ / بلندیهای کهبوب؛ جغرافیای جدید جنگ در یمن
-
دلایل کوتاه شدن سفر نتانیاهو به نیویورک
-
تاکید وزرای خارجه پاکستان و عربستان بر همکاری تحت توافق مکه
-
کیودو: طرح جدید ایران برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز به آمریکا ارائه شد / پیشنهاد جدید ایران به تایید رهبر و شورای عالی امنیت ملی رسیده است
-
دلایل کوتاه شدن سفر نتانیاهو به نیویورک